در حالی که دلار در ۱۸ مهر افزایش محدودی را تجربه کرد، بازار خودرو مسیر متفاوتی در پیش گرفت و برخی مدل‌هایی که طی هفته‌های اخیر رشد شدیدی داشتند، وارد فاز اصلاح قیمت شدند. به نظر می‌رسد رکود بازار بار دیگر انتظارات تورمی را به حاشیه رانده است.
به گزارش اکوایران بازار خودرو در معاملات ۱۸ مهر نشانه‌های تازه‌ای از فاصله گرفتن مسیر قیمت‌ها از نرخ ارز نشان داد. دلار در این روز با رشد حدود یک‌درصدی، از ۲۶۳ هزار و ۵۰۰ تومان به ۲۶۶ هزار و ۲۰۰ تومان رسید؛ اما برخلاف انتظاری که معمولاً از افزایش نرخ ارز در بازار خودرو وجود دارد، تعدادی از خودروها نه‌تنها افزایش قیمت نداشتند، بلکه با کاهش قیمت مواجه شدند. این واگرایی را می‌توان نشانه‌ای از تغییر رفتار بازار دانست؛ بازاری که در هفته‌های گذشته تحت تأثیر انتظارات تورمی و رشد سریع قیمت‌ها قرار گرفته بود، حالا بخشی از افزایش‌های قبلی را پس می‌گیرد.
در میان خودروهای داخلی، پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک که طی هفته‌های گذشته رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده بود، از ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان در ۱۵ مهر به ۳ میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان رسید. تارا V4 توربو نیز با کاهش ۱۹۰ میلیون تومانی، از ۳ میلیارد و ۹۵۰ میلیون به ۳ میلیارد و ۷۶۰ میلیون تومان عقب نشست. این تغییرات در شرایطی رخ داده که دلار مسیر صعودی محدودی داشته است. دناپلاس توربو اما برخلاف این دو خودرو، ۲۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشت و به ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسید.
در خودروهای مونتاژی نیز روندی یکدست دیده نمی‌شود. فیدلیتی پرستیژ با افت ۲۲۰ میلیون تومانی به ۹ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان رسید و قیمت لوکانو L7 نیز با کاهش ۳۵۰ میلیون تومانی، از ۸ میلیارد و ۸۵۰ میلیون به ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان عقب رفت. در مقابل، کی‌ام‌سی J7 با افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی به ۶ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان رسید و قیمت کی‌ام‌سی X5 نیز با رشد ۱۵۰ میلیون تومانی، ۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان ثبت شد. بنابراین حتی در بخش مونتاژی نیز افزایش نرخ ارز نتوانسته به محرکی یکسان برای همه مدل‌ها تبدیل شود.
بازار در حال اصلاح فاصله قیمت‌هاست
نکته مهم در تحولات اخیر این است که کاهش قیمت‌ها را نباید صرفاً به معنای افت عمومی بازار خودرو دانست. آنچه در داده‌های امروز دیده می‌شود، بیش از هر چیز به تلاش بازار برای بازتنظیم نسبت قیمت‌ها میان مدل‌های مختلف شباهت دارد. در هفته‌های گذشته، برخی خودروها با سرعت بیشتری افزایش قیمت پیدا کردند؛ در حالی که تعدادی دیگر از رشد نرخ ارز عقب ماندند. حالا بخشی از خودروهایی که افزایش تندتری را تجربه کرده بودند، در حال اصلاح قیمت هستند و بعضی مدل‌های عقب‌مانده نیز همچنان از دلار تأثیر می‌گیرند.
برای نمونه، در بازار خودروهای وارداتی، آئودی Q5 بلک با افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی به ۱۷ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسید. ب‌ام‌و ۲۲۵L نیز با رشد ۱۰۰ میلیون تومانی، ۲۰ میلیارد تومان قیمت خورد. در مقابل، بنز C200L با کاهش ۶۰۰ میلیون تومانی از ۲۰ میلیارد تومان به ۱۹ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان رسید. این اختلاف رفتار نشان می‌دهد که نرخ ارز به‌تنهایی برای توضیح تغییرات قیمت خودرو کافی نیست و شرایط معاملاتی هر مدل نیز نقش مهمی دارد.
به بیان دیگر، بازار در حال بازسازی نسبی رابطه‌ای است که پیش‌تر میان قیمت خودروهای مختلف وجود داشت. زمانی که قیمت یک خودرو در مدت کوتاهی بیشتر از سایر مدل‌های مشابه افزایش پیدا می‌کند، ممکن است فاصله آن با خودروهای دیگر از سطحی که خریداران حاضر به پذیرش آن هستند فراتر برود. در چنین شرایطی، حتی اگر انتظارات تورمی همچنان وجود داشته باشد، کاهش تقاضای مؤثر می‌تواند فروشندگان را به تعدیل قیمت وادار کند.
چرا رکود از انتظارات تورمی قوی‌تر شد؟
پاسخ اصلی را باید در رکود بازار جست‌وجو کرد. افزایش نرخ ارز معمولاً از مسیر بالا بردن هزینه جایگزینی خودرو و تقویت انتظارات تورمی بر قیمت‌ها اثر می‌گذارد. فروشنده‌ای که انتظار دارد چند هفته دیگر برای خرید خودروی مشابه پول بیشتری بپردازد، تمایل کمتری به فروش با قیمت پایین دارد. با این حال، این منطق زمانی قدرت بیشتری پیدا می‌کند که بازار از حجم معاملات مناسبی برخوردار باشد و خریداران نیز برای خرید خودرو رقابت کنند.
در بازار کم‌رمق، شرایط متفاوت است. بالا رفتن قیمت پیشنهادی فروشندگان لزوماً به معنای افزایش تقاضا یا انجام معامله با همان قیمت نیست. ممکن است قیمت یک خودرو در مدت کوتاهی چند صد میلیون تومان افزایش پیدا کند، اما اگر خریدار مؤثری برای آن وجود نداشته باشد، فروشنده در نهایت ناچار شود بخشی از افزایش قیمت را پس بگیرد. به همین دلیل، رشدهای هیجانی در بازار رکودی بیشتر در معرض اصلاح قرار دارند.
اگر بازار رونق داشت و تقاضای واقعی می‌توانست افزایش قیمت‌ها را جذب کند، خودروهایی که در هفته‌های اخیر جهش بیشتری داشتند، احتمالاً به‌سادگی به قیمت‌های قبلی بازنمی‌گشتند. در چنین شرایطی، قیمت‌های جدید می‌توانستند تثبیت شوند یا حتی در صورت تداوم فشارهای تورمی افزایش بیشتری را تجربه کنند. اما وقتی معاملات محدود است، انتظارات تورمی به‌تنهایی برای حفظ قیمت‌های بالا کفایت نمی‌کند.
البته کاهش قیمت چند مدل به معنای پایان اثرگذاری دلار بر بازار خودرو نیست. رشد نرخ ارز همچنان می‌تواند هزینه واردات، جایگزینی خودرو و انتظارات فروشندگان را تحت تأثیر قرار دهد. مسئله این است که این اثرگذاری در شرایط فعلی، به‌دلیل ضعف تقاضا و تفاوت وضعیت قیمتی خودروها، یکسان و فوری نیست.
در مجموع، تحولات ۱۸ مهر نشان می‌دهد بازار خودرو بار دیگر از یک قاعده ساده پیروی نمی‌کند که بر اساس آن، افزایش دلار الزاماً به افزایش همزمان قیمت همه خودروها منجر شود. خودروهایی که رشد شدیدتری را پشت سر گذاشته‌اند، اکنون در معرض اصلاح قرار دارند و برخی مدل‌هایی که از رشد قبلی عقب مانده بودند، افزایش‌های محدودتری را تجربه می‌کنند. در این میان، رکود همچنان عامل تعیین‌کننده‌ای است که اجازه نمی‌دهد انتظارات تورمی به‌تنهایی مسیر بازار را مشخص کند. فعلاً، زور رکود از انتظارات تورمی بیشتر شده است.
